Cymunedau cryf a grymus

 

Ym mis Chwefror, cyhoeddodd Llywodraeth Cymru y bydd yn datblygu dull newydd o greu Cymunedau Cryf, a fydd yn dechrau ym mis Ebrill 2017 wrth i gynllun Cymunedau yn Gyntaf ddod i ben. Bydd y dull newydd yn ceisio mynd i’r afael ag achosion sylfaenol tlodi, a bydd y rhaglen yn canolbwyntio ar dair elfen – y blynyddoedd cynnar, cyflogaeth a grymuso. Mae Cyngor Gweithredu Gwirfoddol Cymru wedi llunio papur trafod er mwyn ysgogi pobl i feddwl am gymunedau cryf, ac er mwyn cynnwys y trydydd sector yn y broses o feddwl am yr hyn y dylai’r dull newydd ei gynnwys. Yn seiliedig ar hyn, bydd yn cyflwyno papur i Lywodraeth Cymru ym mis Hydref, er mwyn egluro sefyllfa’r trydydd sector.

Rydym wedi crynhoi prif bwyntiau’r papur isod, a gallwch ddarllen y ddogfen lawn ar wefan Cyngor Gweithredu Gwirfoddol Cymru. Rydym am sicrhau bod barn busnesau cymdeithasol yn cael ei gynrychioli, a byddem yn croesawu mewnbwn a straeon am eich profiadau. Hoffem glywed eich barn am yr hyn y dylai’r dull newydd o greu cymunedau cryf ganolbwyntio arno. Hoffem hefyd glywed am enghreifftiau o’r gwaith y mae eich busnes cymdeithasol yn ei wneud gyda chymunedau ledled Cymru, er mwyn mynd i’r afael â thlodi. Er mwyn rhannu eich barn, gallwch naill ai lenwi ein harolwg byr neu anfon neges e-bost atom erbyn 4 Medi.

 

Beth a olygwn wrth ‘cryf’ a sut y dylai hyn lywio’r dull newydd?

Mae Llywodraeth Cymru wedi datgan ei bod am i’r rhaglen newydd ganolbwyntio ar adeiladu “cymunedau cryf” sy’n rymus ac yn ymgysylltiedig, yn barod ac yn abl i weithio, ac sy’n gallu cynnig y dechrau gorau mewn bywyd i blant.

Fel arfer, mae cryfder yn cyfeirio at y gallu i ymdopi â siociau a phroblemau. O ran cymunedau, gall olygu’r gallu i ddefnyddio adnoddau ac arbenigedd i’w helpu eu hunain mewn argyfwng. Mae’r papur Cyngor Gweithredu Gwirfoddol Cymru yn gofyn a ddylai’r cysyniad fod yn ehangach na hyn, a beth y dylai ei gynnwys.

  • Beth y dylai cryfder ei olygu o ran cymunedau? A yw’n ymwneud â’r gallu i ymateb i argyfyngau neu i ddatblygu cryfderau i fynd i’r afael â phroblemau hirdymor? Sut y dylai Llywodraeth Cymru ddiffinio cryfder?
  • Pa fath o weithgareddau sy’n helpu i feithrin cryfder mewn cymunedau? Pa fath o weithgareddau y dylid eu cynnwys yn y dull newydd?
  • Sut y mae busnesau cymdeithasol yn cefnogi datblygiad cymunedau cryf? A allwch chi roi enghraifft i ni o’ch gwaith?

Sut y mae grymuso cymunedau a gwneud yn siŵr bod pawb yn cael eu cynnwys?

Mae modelau sy’n helpu i adeiladu cryfder mewn cymuned yn cynnwys yr elfen grymuso. Mae’r papur trafod yn dadlau y dylid mynd ymhellach nag annog arweinwyr lleol er mwyn i rymuso ddigwydd, ac y dylid adlewyrchu amrywiaeth cymunedau trwy sicrhau bod grwpiau gwahanol yn cymryd rhan.

  • Pa fath o weithgareddau sy’n helpu i rymuso cymunedau? Pa fath o weithgareddau sy’n amharu ar hyn?
  • Sut y mae busnesau cymdeithasol wedi cyfrannu at gymunedau mwy grymus?
  • A oes gennych enghreifftiau o gymunedau sydd wedi’u grymuso? A oes yna enghreifftiau o ddulliau arwain mewn cymunedau sydd wedi bod yn llwyddiannus o ran cynnwys grwpiau amrywiol o bobl?

Sut y dylid mesur llwyddiant?

Mae’n bwysig gwybod a yw gwaith sy’n cael ei wneud gyda chymunedau yn gwneud gwahaniaeth. Mae hefyd yn bwysig bod yn glir ynghylch ar gyfer pwy yr ydym yn mesur llwyddiant, a pham. Gall aelodau’r gymuned, gweithredwyr cymunedol, staff cyflogedig, cyllidwyr, darparwyr gwasanaethau a llunwyr polisi, oll fod ag amcanion a dangosyddion llwyddiant gwahanol, ac wrth fesur effaith gwaith mae’n rhaid i ni flaenoriaethu a sicrhau cydbwysedd rhwng yr holl anghenion hyn sy’n cystadlu â’i gilydd.

  • A oes gennych enghreifftiau o sut y mae newid wedi cael ei fesur? Sut y mae’r rhain wedi cydbwyso blaenoriaethau polisi, cyllid a’r gymuned?
  • Sut y gall cymunedau adnabod a mesur llwyddiant orau?

I ddarganfod rhagor am sut y cafodd y ddogfen drafod ei llunio, ewch i wefan Cyngor Gweithredu Gwirfoddol Cymru. Byddwn yn rhoi ein hymateb i’r ymgynghoriad ar y safle blog hwn, a hefyd yn rhoi gwybod i chi am unrhyw ddatblygiadau.

Gadael Ymateb

Ni fydd eich cyfeiriad e-bost yn cael ei gyhoeddi. Mae'r meysydd gofynnol yn cael eu marcio *